İnsanlık, doğayı sonsuz bir kaynak olarak görmeye devam edebilir mi? Bir yanda ekosistemlerin, nehirlerin, ormanların ve canlıların yaşam hakkını savunan yeni bir hukuk anlayışı yükseliyor; diğer yanda fosil yakıt bağımlılığının yalnızca iklim krizini değil, eşitsizlikleri, savaşları ve yaşamın kendisini tehdit ettiği gerçeği daha görünür hale geliyor. Doğanın sesini duymakta geciken her sistem, sonunda kendi geleceğini de sessizliğe gömüyor.
Doğa Dedektifi’nde Yasin Çağatay Seçkin, Doç. Dr. Serkan Köybaşı ile doğanın haklarının tanınmasını, doğayı hukuki bir nesneden özneye dönüştürme fikrini ve biyolojik çeşitliliğini korumaya yönelik küresel örnekleri mercek altına alırken; Diğerkâm’de ise Rauf Kösemen ve Damla Özlüer, İklim Akademisi Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Gamze Çelikyılmaz ile kömürün gerçek bedelini, kömürden çıkış stratejilerini ve adil geçiş politikalarını masaya yatırdılar.
Web sitesinden…
Açık Gazete‘de, Sumud Filosu katılımcılarından Görkem Duru, Ukraynalı Andriy Movchan, Arjantinli Monica Schlotthauer ve Ezequiel Peressini ile İsrail baskınında alıkonulma süreçlerini, filonun dayanışma hattını ve Gazze’ye uzanan yolculuğun tanıklıklarını konuştuk.
Açık Yeşil’de, Santa Marta’daki Fosil Yakıtlardan Uzaklaşma Konferansı sonrası şekillenen yeni iklim diplomasisini değerlendirmeyi sürdürürken; fosil yakıtların yalnızca iklim krizini değil savaşları, plastik kirliliğini ve küresel ticaret düzenini nasıl beslediğini tartışarak, COP süreçlerinin tıkanmasına karşı yükselen “istekliler koalisyonu”nu, Tuvalu’nun öncülüğünü ve COP31’e uzanan yeni yol haritalarını ele aldık.
İklim Kuşağı Konuşuyor’da, Gazze’ye insani yardım ulaştırmak için yola çıkan Küresel Sumud Filosu’nu ve İsrail güçlerinin uluslararası sulardaki müdahalesini mercek altına alırken, hâlâ tecrit ve ağır şartlar altında gözaltında tutulan Saif Abukeshek ve Thiago Ávila’nın durumuna, insan hakları örgütlerinin tepkilerine ve diplomatik gelişmelere yakından bakmaya çalıştık.
Ekonomi Politik’te, CHP’nin 81 ilde başlattığı saha çalışmalarını, “mutlak butlan” davasını, muhalefetin otokrasi karşısındaki stratejilerini, AKPA’daki tartışmalı tutumları, Tom Barrack’ın açıklamalarını ve Türkiye’de “sefahat-sefalet” gerilimi üzerinden siyasal muhalefetin açmazlarını değerlendirdik.
Barışa Bir Şans’ta, CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu ile iktidarın “çözüm süreci” yaklaşımını, Kürt meselesinde yaşanan tıkanmayı, AK Parti içindeki siyasi hesapları ve CHP’nin süreç karşısındaki pozisyonunu değerlendirirken; Devlet Bahçeli’nin çıkışları, Abdullah Öcalan’a yönelik “koordinatörlük” tartışmaları ve CHP’ye yönelik mutlak butlan davasının siyasi etkilerini de mercek altına aldık.
Açık Gazete‘de, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği’nden Evin Barış Altıntaş ile Türkiye’de basın özgürlüğünün mevcut durumuna; artan yargı baskısı, sansür, gazetecilere yönelik davalar ve küresel ölçekte gerileyen medya özgürlüğü bağlamında göz attık.
Sahiden’de, Barış Akademisyenleri bildirisine imza attığı için 2016’da ihraç edilen ve 9,5 yıl sonra görevine iade edilen akademisyen Gül Köksal ile uzun hukuk mücadelesini, OHAL rejiminin akademi üzerindeki etkilerini, üniversiteye dönüş deneyimini ve dayanışma akademileriyle sürdürülen bilgi üretimini konuştuk.
Açık Gazete‘de, Şenol Karakaş’tan savaş, iklim krizi, otoriterleşme, Kürt meselesi, hayvan özgürlüğü ve küresel direniş başlıkları etrafında üç gün sürecek Marksizm 2026 günlerinin detaylarını öğrendik.
Hakikatin Hikayesi‘nde, 1 Mayıs’ın Türkiye’deki tarihsel seyrini, Taksim’le kurduğu sembolik bağı ve taşıdığı anlamı ele alırken; ayrıca Rumca Proodos gazetesine dayanarak İstanbul’un 1 Mayıs tarihini güncelleyerek bilinenin aksine 1911 1 Mayıs’ının Cadde-i Kebir’de (İstiklal Caddesi) bir yürüyüşle kutlandığını gün yüzüne çıkardık.
Ufuk Turu’nda, Güney Asya ülkeleri Nepal, Sri Lanka ve Bangladeş’te Z kuşağının tetiklediği gençlik hareketlerinin yarattığı siyasal dönüşümleri, yolsuzluk karşıtı ayaklanmaları ve yeni iktidar deneyimlerini; ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimi ve Erivan’daki Avrupa Siyasi Topluluğu toplantısının diplomatik yansımalarını masaya yatırdık.
Açık Alan’da, 10 yaşındaki Yağmur Efe Güven ve 14 yaşındaki Aia Soley ile yazar, karikatürist ve mimar Behiç Ak’ın çocukluk deneyimlerinden şehirlerin çocuklar üzerindeki etkilerine uzanan derin, düşünsel ve felsefi sohbetine kulak verdik.
Yer Yüzleri’nde‘de, Prof. Dr. Seza Sinanlar Uslu ile Stamboul gazetesi üzerinden İstanbul’un çok katmanlı hafızasını ele alarak, 19. yüzyıldan 20. yüzyıl ortalarına uzanan bu arşivin kentin gündelik hayatını, kültürel dokusunu ve dönüşümünü nasıl görünür kıldığını tartıştık.
Antroposen Sohbetler‘de, akbabaların ekosistemdeki temizlik rolünden yola çıkarak ağaçkakanların habitat oluşturan “mimar” rolü ve böcekçil kuşların ekolojik dengeyi sağlayan etkisi üzerinden kuşların doğadaki işlevsel çeşitliliği ele aldık ve kuşların yalnızca estetik değil, ekosistemlerin işleyişini sürdüren temel aktörler olduğunu vurguladık.
Kültürel Miras ve Koruma: Kim İçin? Ne İçin?’de, Hevsel Bahçeleri’nin UNESCO Dünya Miras Listesi adaylığı sürecinde alan başkanı olarak görev yapan Nevin Soyukaya ile Hevsel Bahçeleri ve Diyarbakır Surları üzerinden kentsel tarım mirasının karşı karşıya olduğu güncel tehditleri, yönetsel dönüşümleri ve bu kadim alanların korunmasında toplumsal sahiplenmenin önemini konuştuk.
Dünya Mirası Adalar’da, araştırmacı gazeteciler Alev Karakartal ve Burak Altınok ile Marmara Denizi’nde beş yıl sonra yeniden derinleşen müsilaj krizini, yedi ay süren saha araştırmalarının ortaya koyduğu çarpıcı bulgular ve “Kırmızı Pazartesi” çalışması üzerinden ele aldık.
Sakat Muhabbet‘te, Devrim Deniz İnce’den Mart ayı başında geçirdiği sağ diz altı amputasyon ameliyatı sonrası deneyimlerini, kayıt gününden bir gün önce gerçekleşen 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü’nün sakatlar açısından taşıdığı anlamı ve Kuşadası Engelsiz Engelliler Yaşatma Derneği bünyesinde yürütülen çalışmaları dinledik.
Açık Bilinç’te, psikiyatrist Dr. İlker Küçükparlak ile Urfa ve Kahramanmaraş’taki okul saldırılarını; nedenleri, benzerlikleri ve gençlerde artan öfkenin arka planı üzerinden okumaya çalıştık.
Zifir’de, Oslo’da düzenlenen Inferno Metal Festival üzerinden heavy metal kültürünün yalnızca sahne performanslarıyla değil; konferansları, tartışma alanları ve kapsayıcı etkinlikleriyle nasıl çok katmanlı bir yapıya dönüştüğüne göz attık.
Öte yandan
Açık Gazete ekibinin gündem odaklı önerdiği makale ve analizlerden oluşan okuma önerilerine ulaşmak için internet sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
Sanatçı dediğin marjda olur
Apaçık Radyo’nun YouTube serisi Açık Dergi: Portreler’de, Defne Kayalar ile çocuk oyuncularla sahnelenen ve ezber bozan Medea yorumunun perde arkasını, kuşak çatışmalarının tarihsel döngüsünü, Z kuşağına dair umutları ve siyasetin gençlerle kur(ama)dığı ilişkiyi konuştuk.
Öktem Aykut: Aynıyer’den Art Basel’e
Açık Dergi’de Doğa Öktem ve Tankut Aykut ile Öktem Aykut galerisinin geçtiğimiz aylarda başlattığı performans alanı ‘Aynıyer’i konuşurken; ayrıca ikiliyle galerinin önümüzdeki Haziran ayında Art Basel’e Koray Ariş heykelleriyle katılacağı sürece de değindik.
Iron Maiden: Burning Ambition
Vizyona giren Iron Maiden: Burning Ambition belgeseli üzerinden yazar ve müzisyen Doğu Yücel ile Iron Maiden’ın müzik tarihindeki yerini, belgeselin grubun kültürel mirasına nasıl yaklaştığını ve heavy metal ruhunun kuşaklar boyunca nasıl taşındığını Açık Dergi’de konuştuk.
Frànçois’nın Sihirli Halatı
Login'den Christopher Çolak, Fransa merkezli müzisyen Frànçois Marry’nin projesi Frànçois & The Atlas Mountains’in indie pop, folk ve elektronik müziği kendine özgü sıcak ve katmanlı bir sound’la buluşturduğu yeni albümü Halage hakkında bilgi verdi.
Haftanın kitabı
Haftanın Kitabı’nda Ceyhan Usanmaz, Hakan Bıçakcı’dan Murat S. Dural’a uzanan güncel edebiyat hattı eşliğinde, Ozancan Demirışık’ın hazırladığı Son Gün adlı derlemenin öykü evrenini, yazarlar arasındaki görünür ve gizli bağları ve derlemenin okura sunduğu keşif alanlarını konuştu.
Haftanın karikatürü
Açık Gazete'nin köşelerinden Haftanın Karikatürleri'nde, Ercan Akyol'un çizimi haftanın karikatürü olarak seçildi.
Haftanın sözü
“Bu köprünün tepesine çıktım, burada duruyorum çünkü ABD hükümeti benim adıma kitle cinayet ve katliamlarına girişmiş durumda. Ve ben buna suç ortağı olmayı reddediyorum.” — 45 yaşında, iki çocuk babası, üniversiteden hem fizik hem de matematik master dereceli sosyal adalet aktivisti ABD vatandaşı Guido Reichstadter, ABD başkenti Washington D.C.'de 51 metre yükseklikteki devasa köprünün tepesine çıkıp uzun bir siyah bayrak sallandırarak, ABD'nin Donald Trump öncülüğünde İran'a karşı giriştiği saldırı savaşını protesto ediyor. (Al Jazeera)
Apaçık Radyo podcast
