Referandum Öncesinde Seçim Güvenliği: SEÇSİS Denetlenebilir mi?

12 Nisan 2017

Bu sabah Açık Gazete’de konumuz seçim güvenliğiydi. 16 Nisan’da yapılacak olan Anayasa Değişikliği Halk Oylaması öncesinde, konuklarımız Oy ve Ötesi’nden Sercan Çelebi, Sina Hakman ve Bilgisayar Mühendisleri Odası Seçsis Çalışma Grubu’ndan Hülya Küçükaras’la YSK’nın SEÇSİS (Sandık Sonuçları Paylaşım Sistemi) yazılımının güvenilirliği ve sonuçlarının gönüllü vartandaşlar tarafından nasıl sağlanabileceği hakkında konuştuk.

12 Nisan 2017 tarihinde Açık Radyo'da yayınlanmıştır.
Açık Gazete podcast servisi: iTunes / RSS

Konuğumuz TMMOB Bilgisayar Mühendisleri Odası SEÇSİS Çalışma Grubu’ndan Hülya Küçükaras, SEÇSİS'in ne olduğunu ve Bilgisayar Mühendisleri Odası’nın yaptığı SEÇSİS incelemesini anlattı.

Küçükaras, BMO’nun kamu kurumu niteliğinde bir meslek örgütü olarak kamuoyunu meslek alanlarıyla ilgili konularda aydınlatma sorumluluğunu ve görevini üstlendiğini ve bu bağlamda, ülkemizde seçimlerin gerçekleştirilmesinde kullanılan kamu bilişim sistemi SEÇSİS’i her yönüyle değerlendirerek kamuoyunu doğru bilgilendirmek amacıyla “Her Yönüyle SEÇSİS” raporunu hazırladıklarını anlattı.

YSK tarafından işletilen SEÇSİS, seçmen listelerini hazırlayan ve seçim sayımı yapıldıktan sonra sandık sonuç tutanaklarından alınan bilgileri bir hesap makinesi gibi toplayıp sonucu bulan bir sistem olarak özetlenebilir. BMO raporunda, teknolojik açından değerlendirildiğinde sistemin kullanılabilirlik, gizlilik ve bütünlük açısından tasarım ve alt yapısında çok sayıda önlem alındığı tespit edilmiş.

Verilerin güvenliği açısından bakıldığındaysa, oy kullanma ve oy sayımı evrelerinde sadece insanlar rol alıyor, bu süreçte SEÇSİS’'in bir işlevi yok. İnsan unsuru işin içine girince hataların oluşması mümkün olabiliyor ve bu nedenle veri oluşumunda bir riskten söz etmek mümkün.

Bu nedenle de: 

Seçmenlerin sandık başında olup bu süreçleri izlemesi, hataların azaltılması ve önlenmesi açısından çok önemli.

Hülya Küçükaras, özellikle son yıllardaki eklemelerle SEÇSİS’in girdi ve çıktısının şeffaf bir biçimde sayım sırasında partilerle, daha sonra da kamuyla paylaşıldığını vurguladı. BMO’nun bunu çok önemsediğini, kamuda girdisini ve çıktısını bu saydamlıkla paylaşan başka bir sistem olmadığını vurguladı. Bu nedenle SEÇSİS’in yaptığı işin sağlanabilir olduğunu belirtti.

Seçim güvenliğinin sağlanması konusunda aktif olarak çalışan, bağımsız ve gönüllü bir oluşum olan Oy ve Ötesi’nden Oy ve Ötesi’nden Sina Hakman, geliştirdikleri Türkiye Tutanak Teyit (T3) sisteminin tam da bu işi yaptığını, siyasi partiler aracılığıyla aldığı resmi sonuçları gönüllü vatandaşlardan gelen girdi ile bütün sürecin sağlamasını yapabildiğini söyledi.

“Aslında sorun, pratik ve mali bir sorun. Sonuçlara itiraz etmek için sınırlı zamanınız var ve bu işi yapmak için Türkiye’nin her yanına dağılmış kabaca 500 bilgisayar, bu bilgisayarları bağlayacak güvenli bir iletişim ağı ve veri girişi yapacak 1500 civarında kişiye ihtiyaç var. Bu sistemi bir gün için kurmak hiç kolay değil. Oy ve Ötesi, bu zorluğu gönüllülerin kendi bilgisayarlarını ve güçlerini kullanarak çözüyor.”

Oy ve Ötesi, T3 sisteminin güvenlik sorununu, aynı tutanağın sonucunu sisteme en az üç kişinin girmesi ve eğer üçü birbirini tutuyorsa dikkate alınması yöntemiyle çözüyor.

1 Kasım seçimlerinde 200,000 gönüllü bu sürece katkıda bulunmuş. 

Oy ve Ötesi kurucusu ve sözcüsü Sercan Çelebi, partilerin yaptığı sağlamanın sadece kendi oyları açısından yapıldığına, oysa T3’ün partilerden ve çıkacak sonuçtan bağımsız bir yurttaş gişimi olarak kamu için tarafsız bir sağlama işlevini yerine getirdiğini vurguladı.

Çelebi, sonuçların birbirine çok yakın çıkacağının tahmin edildiği bu referandumda, en küçük bir farkın bile etkisinin büyük olacağını, bu yüzden seçim güvenliğinin çok daha önemli olduğunu vurguladı:

“Seçim güvenliğinden kaynaklanan kaygılar nedeniyle bir çok vatandaşın sandığa gitmeme riski var.

Hem BMO’nun çalışması, hem de T3 deneyimininden vardığımız sonuç, eğer siz oylama, oy sayımı ve sonucun sağlanması aşamalarında varsanız, seçim güvenilir olarak yapılabilir.

Dolayısıyla 16 Nisan’da çalışacak olan altyapı sağlam.”

“Şeffaf bir sayım sistemimiz var. Sandığa gitmemek için güvenlik bir mazeret değil.

Hepimize görev düşüyor, hepimiz sandığa gitmeliyiz. Etrafımızdaki herkesi de mobilize etmemiz gerekiyor.”

“SEÇSİS, sayım sonuçlarını hesaplayan bir mekanizma. Eğer bizler, seçmenler, gün içinde oy kullanma ve sayma süreçlerini takip etmezsek SEÇSİS, yanlış oluşturulan veri girdisiyle sonuçları buluyor. O yüzden sandık kurulu görevlilerinin, müşahitlerin, vatandaşların hem oy kullanma, hem de sayma süreçlerinde sandık başında bulunmaları çok önemli.”

“Bu seçimde oy vermek yetmiyor, ötesine geçip süreçleri kontrol etmemiz lazım.”

Oy ve Ötesi Açık Gazete'de,  yeni hazırladığı, mobil cihazlara kolayca yüklenerek, sandık tutanağının bir fotoğrafını çekip T3 sistemine aktarmak için kullanılacak olan mobil uygulaması T3 Tutanak Gönder'i de duyurdu:

 

“16 Nisan Pazar günü bu uygulama ile görev aldığınız sandığın sonuç tutanağının fotoğrafını çekip T3 sistemine yüklemenizi bekliyoruz. Sandık başında görev alsanız da almasanız da resmi sandık sonuç tutanakları sınıf kapılarına asıldıktan hemen sonra, ulaşabildiğiniz kadar çok tutanağın fotoğrafını çekip T3 sistemine göndererek sonuçların sağlamasının yapılmasına doğrudan katkıda bulunabilirsiniz.”

Sercan Çelebi bir çağrı yaparak, şu anda sahada olan insanlardan daha da fazlasının sandığın başında durması, sonra da tutanağın fotoğrafını çekip Oy ve Ötesi göndermesini istedi.

***

SEÇSİS hakkında detaylı bilgiye YSK'nın sitesinden ulaşabilirsiniz:
http://www.ysk.gov.tr/ysk/faces/SECSIS

BMO’nun “Her Yönüyle SEÇSİS” raporunun tamamını aşağıdaki adreste bulabilirsiniz:
http://www.bmo.org.tr/2017/04/05/her-yonuyle-secsis-raporu-yayinlandi/

Oy ve Ötesi, T3 sistemi ve Mobil Uygulaması hakkında bilgi almak için:
http://oyveotesi.org/t3/

T3 Tutanak Gönder Uygulamasını indirmek için:

Android telefonlar:
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.oyveotesi

iPhone ve iPad’ler:
https://itunes.apple.com/tr/app/t3-tutanak/id1222756158?mt=8