Doğum Gününde Brecht'ten Şiirler ve Bir Öykü

10 Şubat 2017

Bugün Brecht'in doğum günü. Biz de bu vesileyle Brecht'ten bir öykü ve altı şiiri Hilmi Tezgör çevirisi ile yayımlıyoruz.

10 Şubat 2017 tarihinde Açık Radyo'da yayınlanmıştır.
Açık Dergi podcast servisi: iTunes / RSS

Balkan Savaşı

Yaşlı, hasta bir adam yola düşmüş gidiyordu. Derken dört genç adamın üstüne çullandı ve varını yoğunu aldı. Yaşlı adam üzgün üzgün yoluna devam etti. Ama az sonra bir köşe başında baktı ki haydutlardan üçü dördüncüye çullanmış, çalınan malları ondan almaya çalışıyor. Kavga sırasında, kendisinden çalınanların yere düştüğünü gören yaşlı adam onları sevinçle yerden aldı ve hemen oradan uzaklaştı. Fakat vardığı ilk kentte yakalandı ve yargıcın önüne çıkarıldı. O dört genç yine bir olmuş, gelmiş, kendisini suçluyorlardı. Yargıç ise şu kararı aldı: Yaşlı adam her şeyini gençlere vermek zorunda. “Çünkü” dedi bilge ve âdil yargıç, “verilmezse bu dördü ülkede karışıklık çıkarabilir.”

 

Arz-Talep Şarkısı

Nehrin aşağılarında pirinç var.

Yukarılarda yaşayanların ise ona ihtiyacı.

Depolarda kalacak olursa eğer

Daha pahalıya gelir onlara.

Mavnayı çekenlere daha az pirinç düşer

Benim içinse iyice ucuzlar.

Hem pirinç nedir ki aslında?

 

Ne bileyim ben pirinç nedir?

Pirinç nedir bilen var mı?

Allah bilir pirincin ne olduğunu

Benim bildiğim sadece onun fiyatı.

 

Kış geliyor, insanların ihtiyacı giysi.

O halde bolca pamuk almalı

Ve onu depolamalı.

Soğuk olunca giysiler pahalanır.

Tezgâhlarda çok yevmiye ödenir.

Gereğinden fazla da pamuk birikir.

Hem nedir ki pamuk aslında?

 

Ne bileyim ben pamuk nedir?

Pamuk nedir bilen var mı?

Allah bilir pamuğun ne olduğunu

Benim bildiğim sadece onun fiyatı

 

İnsan gereğinden fazla yemek yer

Böylece giderek artar fiyatı.

Yiyecek olması için daha çok insan gerekir.

İşçiler ucuza yemek yapar ama

Yiyenler onu pahalılaştırır

Ve giderek daha az insan kalır.

Hem nedir ki insan aslında?

 

Ne bileyim ben insan nedir?

İnsan nedir bilen var mı?

Allah bilir insanın ne olduğunu

Benim bildiğim sadece onun fiyatı.

 

Çay Demlerken Gazete Okumak

Sabah erkenden gazeteden okuyorum

Papanın çığır açacak planlarını,

ve kralların, bankerlerin ve petrol baronlarının.

Bir gözüm ise suyu ısındıkça bulanıklaşan

Ve kaynamaya başlayan ve yine durulan

Sonunda da taşarak ateşi söndüren

Çaydanlıkta.

 

Hollywood

Her sabah, ekmeğimi kazanmak için

Giderim yalanların satıldığı pazara.

Umutla

Girerim satıcıların arasında sıraya.

 

Alışkanlıklar, Hâlâ

Tabaklar öyle sert konur ki

Çorba taşar dışarı

Kulak tırmalayan emir gelir:

Yemeğe!

 

Prusya kartalı

Boğazlarına doğrar

Yavrularının yemini.

 

Gurur

Amerikalı asker anlattığında

Sağlığı yerinde Alman burjuva kızlarının

Tütün karşılığında ve küçük burjuva kızlarının

Çikolata karşılığında

Satın alınabildiklerini,

Ama açlıktan ölmek üzere olan Rus kadın kölelerin

Satın alınamadığını,

Gurur duydum.
 

Eğlenceler

Sabah pencereden ilk bakış

Yeniden bulunan eski kitap

Meraklı yüzler

Kar, mevsimlerin değişimi

Gazete

Köpek

Diyalektik

Duş yapmak, yüzmek

Eski müzik

Rahat ayakkabılar

Kavramak

Yeni müzik

Yazmak, çiçek dikmek

Seyahat etmek

Şarkı söylemek

Canayakın olmak

***

Bertolt Brecht

Türkçesi: Hilmi Tezgör