Gezegenin Geleceği: 13 Mayıs 2019

Gezegenin Geleceği: 13 Mayıs 2019

15 Mayıs 2019
Fotoğraf: Sözcü

Trabzon’un Akçaabat ilçesinde, azalan yağışlar ve hidroelektrik santralinin su tutması nedeniyle suyun çekildiği tabiat parkı Sera Gölü, bataklığa dönüştü

Gezegenin Geleceği podcast servisi: iTunes / RSS

Merhaba, bir güçbirliği haberiyle başlayalım. 27 doğa koruma kuruluşu, nesli küresel ölçekte tehlike altında olan kuşların avlanmasını engellemek için bir araya geldi ve yaşasın kuşlar diyor. Kurumlar, 16 Mayıs’ta toplanacak Merkez Av Komisyonu’nda, nesli tehlike altında olan üveyik ve elmabaş patkanın avını yasaklanmasını istiyorlar. Konuyla alakalı olarak change.org/yasasinkuslar adresinde imza kampanyası devam ediyor. 27 doğa koruma kuruluşu herkesi change.org/yasasinkuslar adresinde imza vermeye çağırıyor.

Bilim insanları, Mariana Çukuru’nun dibinde petrol yiyen nadir bir bakteri türü keşfetti. Bölgenin dünya okyanuslarının en derin noktası olduğu biliniyor. Petrol sızıntılarıyla mücadele konusunda faydalı olabilecek benzer bakteri türleri daha önce de bulunmuştu. Ancak bu yeni keşif, söz konusu türdeki çok sayıda bakterinin bölgede kümelendiğini gösteriyor. Bu denli büyük bir kümeye dünyanın hiçbir yerinde rastlanmamıştı. Pasifik Okyanusu’nun batısında bulunan çukur, 2 bin 550 km uzunluğunda.Derinliğiyse neredeyse 11 bin metreye ulaşıyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse Everest Dağı, 8 bin 848 metre yüksekliğinde. Araştırma gezilerinden birini, ünlü film yönetmeni ve sualtı araştırmacısı James Cameron düzenledi. Yönetmen, çukurdan örnekler toplayabilmek için özel bir sualtı aracı geliştirdi. Çalışmayı yürüten Çin’deki Ocean Üniversitesi’nden Profesör Xiao-Hua Zhang, Mars bilgimizin okyanusun bu kısmına dair bildiklerimizden fazla olduğunu söyledi. Bakterinin temelde petroldekine benzer bileşiklerden beslendiğini ifade eden Dr. Jonathan Todd, 2010’da Meksika Körfezi’nde gerçekleşen, Deepwater Horizon sondaj platformundaki petrol sızıntısını hatırlatarak, bu mikroorganizmaların sızıntıları azaltmada etkili olduğunu belirtti. Araştırma ekibi bakteriyi "besleyen" hidrokarbonun kaynağını bulabilmek için zemindeki deniz suyunu ve çukurun dibindeki çökeltiden alınan örnekleri inceledi. 2017 yılında da, Meksika Körfezi’ndeki sızıntıyla yayılan petrolün önemli bir kısmını "yediği" belirtilen, benzer bir bakteri türü keşfedilmişti. Kurtarma ekipleri, petrolü dağıtmak ve bakterilerin bulunduğu derinliğe ittirmek için milyonlarca varil kimyasalı okyanusa dökmüştü. Ancak Microbiome adlı bilimsel yayında yer verilen çalışmaya göre, söz konusu bakterilerin petrol sızıntılarıyla oluşan kirliliğin temizlenmesinde nasıl bir rol oynadığı henüz net değil.

ABD’nin California eyaletinde, arazilerinde bulunan 180 yaşındaki tarihi meşe ağacını söken çifte 586 bin dolar ceza verildi. ABD medyasında çıkan haberlere göre, San Francisco’nun kuzeyinde Santa Rosa’da yaşayan Peter ve Toni Thompson çifti, bir kısmı yasayla koruma altında bulunan 137 dönüm arazilerine yeni bir ev yaptırdı. Çift, arazide bulunan 180 yıllık meşe ağacını yerinden söktürüp yeni yaptıkları evin yakınına dikmek için müteahhitle anlaştı. İş makineleri ile sökülüp yeni yerine dikilen asırlık ağaç, burada kuruyunca bölge çevre koruma yetkilileri olay yerinde inceleme yaptı ve meşe ağacı ile çevredeki diğer ağaç ve yeşilliklere verdikleri zarardan dolayı çifte dava açtı. Sonoma County Yüksek Mahkemesi, Thompson çiftini izin almaya gerek duymadan çevre koruma yasasına karşı “mağrur bir şekilde saygısızca davranıp kasıtlı ve bilerek” ihlalde bulundukları gerekçesiyle 586 bin dolar cezaya mahkum etti. Thompson çiftinin, mahkeme kararından sonra söz konusu araziyi 8 milyon 450 bin dolara satışa çıkardığı kaydedildi.

Trabzon’un Akçaabat ilçesinde, azalan yağışlar ve hidroelektrik santralinin su tutması nedeniyle suyun çekildiği tabiat parkı Sera Gölü, bataklığa dönüştü. Dere yatağına atılan çöplerin biriktiği gölde oluşan kirlilik, tepki çekti. Akçaabat ilçesinde,1950 yılında meydana gelen heyelanın ardından oluştu. Sera Gölü doğal güzelliğiyle öne çıktı. Şimdi yüzeyinin büyük bir bölümü balçıkla kaplanan ve dere yatağına atılan çöplerin biriktiği gölde kirlilik oluştu. Doğal güzelliğiyle öne çıkan gölü görmek için gelen yerli ve yabancı turistler, manzarayı görünce şaşkınlık yaşadı.

2013 yılında yürürlüğe giren ‘’Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Yönetmeliği’’ düzenlemesinde kapsamlı değişiklikler yapıldı. Resmi Gazete’nin 12 Mayıs sayısında yayınlanan düzenlemede güneş enerjisi sektörünün uzun zamandır gündeminde olan mahsuplaşma uygulaması da yer aldı. Uygulama düzenlemenin ”Aylık mahsuplaşma uygulanması” başlıklı 26’ıncı maddesi ile elektrik mevzuatına girmiş oldu. İlgili maddeye göre şebeke işletmecileri düzenleme hükümleri kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretimi yapan tesislerden şebekeye verilen elektrik miktarını sayaçlar vasıtası ile saatlik bazda tespit edecekler. İşletmeci elde ettiği bu verileri abone grubu ve kaynak bazında bir araya getirerek, fatura dönemi bazında ilgili elektrik aboneleri tarafından şebekeye verilen ve şebekeden çekilen elektrik enerjisi miktarını her ayın altıncı gününe kadar görevli tedarik şirketine bildirecek. Görevli tedarik şirketi on yıl süre ile satın almakla yükümlü olduğu bu ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi için kaynak bazında toplayarak yapılacak ödemeyi belirleyecek ve ilgili fatura dönemi için piyasa işletmecisine bildireceği lisanssız üreticilere ödenecek toplam bedele  ekleyecek. Şirketler piyasa işletmecisi tarafından kendilerine yapılan ödemeden, gerçekleştirdikleri ihtiyaç fazlası elektrik üretimi için hesaplanan tutarı üreticilere kendilerine ödeme yapılan ayı takip eden ayın beşinci gününe kadar ödeyecekler. Üreticiler tarafından sistemden çekilen elektrik miktarının verilenden yüksek olması halinde ise bu rakamı aynı şekilde kendisine ödeme yapılan ayı izleyen ayın beşinci gününe kadar tedarikçilere ödeyecek.

Hatırlatalım. Üveyik ve elmabaş patkanın nesli tehlikede. Doğa koruma kuruluşları avı yasaklansın diyor. Üveyik ve elmabaş patka öldürülmesin diyenleri adresinde imza vermeye çağırıyor. Esen kalın.